Van kinderen ken je het natuurlijk wel: hebben ze ergens geen zin in, dan voelen ze zich opeens niet zo lekker. Dit heet “ziektewinst” en volwassenen zijn vaak geen haar beter, al zijn ze zich lang niet altijd bewust van dit mechanisme.

Motieven om ziek te blijven

Het idee dat mensen bewuste en onbewuste motieven hebben om ziek te blijven is al begin vorige eeuw omschreven door Sigmund Freud. Hij bedacht de naam “ziektewinst” en onderscheidde daarin een primaire en een secundaire vorm. In zijn tijd kwam de eerste veelvuldig voor.

Op zo’n moment is iemand liever ziek dan dat hij moet omgaan met wat het leven hem voorschotelt.

Bedrijfsartsen komen dit nogal eens tegen bij mensen met een burn-out. Een voorbeeld uit de praktijk: een werkneemster werkt zich uit de naad op haar werk om de boel draaiende te houden. Haar leidinggevende vindt ze een hork. De werkneemster kreeg van haar leidinggevende geen waardering voor haar inspanningen, sterker nog: de werkdruk werd nog verder opgevoerd terwijl ze al overbelast was. Rond de Kerst stort de werkneemster in en meldt zich ziek.

Uit de gesprekken blijkt dat ze niet zal terugkeren naar haar werk zolang die leidinggevende er zit. Een burn-out is erg, maar teruggaan naar het werk is in dit geval voor de werkneemster erger.

Primaire ziektewinst kan ook een (onbewuste) rol spelen bij relatieproblemen. Dat kan zich dan bijvoorbeeld uiten in overgewicht: veel mensen hebben liever lichamelijke klachten dan een echtscheiding. Ze willen geen ruzie, dus eten ze hun frustratie weg.

Ziektewinst

De voordelen van “ziek” zijn, zijn groter dan de nadelen van de ziekte. Deze voordelen kunnen zich uiten in: veel aandacht krijgen, kadootjes (fruitmandje, beterschapskaartje), op de bank liggen en tv (Netflix) kijken, ontlopen van verantwoordelijkheid/deadlines, etc.

Hoe er mee om te gaan

Wees niet de zachte heelmeester, en maak het verzuim bespreekbaar. Houd hierbij in gedachten dat de werknemer die vermeent voordeel haalt uit zijn verzuim iets te verbergen heeft, waarvan hij zich niet bewust hoeft te zijn.

Vind je het lastig om verzuim bespreekbaar te maken? Wij kunnen je daarbij helpen.

Dat doen we niet door het gesprek van je over te nemen, maar door je te helpen met een goede voorbereiding en praktische tips en handvatten.

Wil je hier meer over weten, neem dan contact op met Desiree Haegens, HR Consultant, 06 – 82096543