Op de dag van kerstavond 2021 heeft de Hoge Raad, de hoogste gerechtelijke instantie in Nederland, uitspraak gedaan inzake de zogenoemde ‘massaal bezwaarprocedure vermogensrendementsheffing’ van 2017 en 2018. Dit arrest zal gevolgen hebben voor ca. 60.000 mensen. Evenals diverse klanten van Lenssen Advies waren zij aangesloten bij de massaal bezwaarprocedure.

Er wordt inkomstenbelasting geheven over het inkomen uit sparen en beleggen (Box 3). Dit inkomen wordt vanaf 2017 bepaald door middel van een fictief (forfaitair) rendement volgend uit de vermogensrendementsheffing, ook wel bekend als de vermogensmix. Waar in het verleden over het gehele vermogen werd uitgegaan van een gemiddeld rendement van 4%, wordt het forfaitair rendement vanaf 2017 geacht te wijzigen naarmate het vermogen hoger is. In de wetgeving is men ervan uitgegaan dat naarmate het vermogen hoger is, het minder bestaat uit spaartegoeden en meer uit (meer risicovolle) beleggingen. Zoals ook in het specifieke geval waarover de Hoge Raad uitspraak heeft gedaan bleek, lag het rendement in werkelijkheid veel lager.

Deze wijze van belastingheffing over vermogen is door de Hoge Raad beoordeeld als in strijd met het eigendomsrecht en het discriminatieverbod. Om het rendement te halen wat de wet verwacht, moet je meer risico nemen met je vermogen, terwijl je volgens het Europese recht vrij moet kunnen beschikken over je vermogen en dus zelf zou moeten kunnen kiezen wat je ermee doet.

Met deze gedachte is de massaal bezwaarprocedure ingezet door de Bond voor Belastingbetalers. Om te voorkomen dat voor elke belastingplichtige individueel een bezwaar behandeld moet worden door de inspecteur en eventueel door een rechter, wordt bij een dergelijke procedure afgesproken met de Belastingdienst dat de kwestie direct wordt voorgelegd bij de rechter, zodat vervolgens met die uitspraak de bezwaren van alle aangesloten belastingplichtigen kunnen worden afgehandeld.

Op 24 december jl. heeft de Hoge Raad derhalve uitspraak gedaan over de jaren 2017 en 2018. Waar het bij eerdere jaren niet heeft geleid tot rechtsherstel, heeft men beslist dat dit voor 2017 en 2018 wel dient te gebeuren. Volgens de Hoge Raad moet worden aangesloten bij het daadwerkelijk behaalde rendement, hetgeen aanzienlijk lager kan liggen. Aangezien de Hoge Raad uitspraak heeft gedaan in één specifiek geval, hetgeen vervolgens toegepast moet worden op alle aangesloten bezwaren, is nog niet duidelijk voor wie en hoeveel het gaat leiden tot een correctie of compensatie.

Op 24 januari 2022 heeft staatssecretaris van Rij een brief naar de 2^e Kamer gestuurd. De belangrijkste punten uit deze brief zijn:

• De belastingdienst onderzoekt nog op welke wijze het werkelijke rendement in box 3 in de belastingheffing betrokken moet worden volgens de uitspraak van de Hoge Raad (de Hoge Raad heeft in de uitspraak dit niet expliciet aangegeven)
• Het is nog niet duidelijk of burgers die niet zijn aangesloten bij de massaal bezwaarprocedure in aanmerking komen voor rechtsherstel.
• De belastingdienst verwacht voor de lopende procedures over 2019 en 2020 eenzelfde uitspraak.
• De belastingdienst legt voorlopig geen (definitieve) aanslagen op als er sprake is van box 3 vermogen (enkele uitzonderingen daargelaten)
• De voorlopige aanslagen inkomstenbelasting 2022 zijn op reguliere wijze afgerond en zijn niet in overeenstemming met het arrest van de Hoge Raad. Hierop actie ondernemen is niet nodig. De aanslagen worden bij de definitieve aanslag hersteld.
• De staatssecretaris verwacht in februari meer duidelijkheid te kunnen geven aan de 2^e

Deze uitspraak ziet op de jaren 2017 en 2018. Van iedereen waarvan wij de definitieve aanslagen inkomstenbelasting hebben ontvangen, hebben wij per jaar beoordeeld of aansluiten bij de massaal bezwaarprocedure raadzaam was. De bezwaartermijn is slechts 6 weken, vanwaar wij proactief hebben gehandeld. Dit blijven wij doen zolang de wetgeving niet afdoende aangepast is.

Wij houden de ontwikkelingen omtrent de vermogensrendementsheffing uiteraard in de gaten. Zodra er meer duidelijkheid volgt, lees je het hier of nemen we direct contact op.

Twijfel je of je aangesloten bent bij de massaal bezwaarprocedure? Wij hebben telkens een kopie van het bezwaarschrift toegestuurd wanneer dit het geval was. Tevens is dit terug te zien op onze declaraties met de omschrijving ‘Massaal bezwaar box 3’. Mocht dit niet voldoende duidelijkheid bieden, dan neem gerust even contact met ons op.